İş Kanunu Kapsamında Analık İzni, Ücretsiz İzin ve Kısmi Süreli Çalışma Haklarına İlişkin Güncel Düzenlemeler
1 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle, İş Kanunu’nda yer alan analık izni, babalık izni, ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma haklarında önemli değişiklikler yapılmıştır.
Bu bilgilendirme metni özet niteliğinde olmakla, ayrıntılı konularda ofisimizle irtibata geçebilirsiniz.
1. Analık İzni Süreleri
- Süre Artışı: Kadın işçilerin 16 hafta olan ücretli analık izni süresi; tekil gebeliklerde toplam 24 haftaya, çoğul gebeliklerde ise 26 haftaya çıkarılmıştır.
- Doğum Öncesi Çalışma: Sağlık durumu uygun olan kadın işçiler, doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışabilir. Doğum öncesinde kullanılmayan bu izin süreleri, doğum sonrası izne doğrudan eklenmektedir.
2. Ücretsiz İzin Hakkı
- Altı Aylık İzin: Ücretli analık izni süresinin (24 veya 26 hafta) tamamlanmasının ardından, talep edilmesi halinde kadın işçiye 6 aya kadar ücretsiz izin verilmelidir.
- İşverenin Onayı Aranmaz: Bu iznin kullanımı işverenin onayına veya takdirine bağlı değildir. İşçi, yasal hakkını kullanarak bu süreyi başlatabilir. Bu hak, üç yaşından küçük çocuğu evlat edinen ebeveynler için de geçerlidir.
3. Yarım Çalışma ve Kısmi Süreli Çalışma Hakları
- Yarım Çalışma Ödeneği Uygulaması: Ücretli analık izninin bitiminden sonra, kadın işçiye birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilebilir. Bu süre zarfında çalışılmayan sürenin ücreti, belirli şartlar altında İŞKUR tarafından "Yarım Çalışma Ödeneği" olarak karşılanır.
- Okul Çağına Kadar Kısmi Süreli (Yarı Zamanlı) Çalışma: Ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağına başlamasını takip eden aybaşına kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işveren tarafından reddedilemez ve işçinin işten çıkarılmasına gerekçe oluşturamaz.
4. Babalık ve Koruyucu Aile İzinleri
- Babalık İzni: Eşi doğum yapan erkek işçiye kullandırılan ücretli mazeret izni 5 günden 10 güne yükseltilmiştir.
- Koruyucu Aile İzni: Bir veya birden fazla çocuğa koruyucu aile olan işçilere, çocuğun aileye teslim edildiği tarihten itibaren talep üzerine 10 günlük yeni bir ücretsiz izin hakkı tanınmıştır.
İşverenler İçin Değerlendirme
İnsan Kaynakları departmanlarının, şirket içi personel yönetmeliklerini, izin prosedürlerini ve bordro sistemlerini güncel mevzuata uyumlu hale getirmesi gerekmektedir.
Özellikle ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma taleplerinin işçiye tanınmış mutlak yasal haklar olduğu dikkate alınmalı; geçiş sürecinde olan mevcut çalışanların hak kayıplarını önleyecek şekilde SGK bildirgeleri ve personel özlük dosyaları eksiksiz olarak güncellenmelidir.
Dipnot: Söz konusu belirlemeler 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yapılan değişikliklere dair olmakla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde farklılıklar mevcuttur.